-
-

Tags

03.07.2017Transparantie helpt familieruzie voorkomen

Nieuw gezin, Ouderschap, Huwelijk, Familiebedrijf

Hoe zorgen dat uw vermogen goed beheerd wordt?

Om beschuldigingen over en weer te voorkomen, kan een persoon best tijdig zorgen voor een transparante regeling van het beheer van haar of zijn vermogen. Sinds 1 september 2015 is het wettelijk mogelijk om een zogenaamde “zorgvolmacht” te verlenen. De basis is een gewone volmacht met het bijzondere kenmerk dat deze ook geldig blijft nadat de lastgever of volmachtgever fysisch en/of psychisch onbekwaam zou worden om haar of zijn eigen vermogen te beheren. Dit vereist dat de volmacht in de goede vorm is opgemaakt en geregistreerd wordt in het daarvoor in het leven geroepen centraal register. De volmacht moet in principe enkel notarieel opgemaakt worden zo ook onroerende transacties beoogd worden. Uit oogpunt van geloofwaardigheid (bv. tegenover banken en ander instellingen) is een notariële akte aan te bevelen. De notaris zorgt dan ook automatisch voor de registratie in het register. Bij een onderhandse versie dient deze via de griffie van het Vredegerecht te worden aangeboden voor registratie. Voor het opstellen van een goede onderhandse volmacht kan een bemiddelaar advocaat of juridisch adviseur nuttig bijstand verlenen.

Enkele aandachtspunten bij de opstelling

Zo er meerdere kinderen zijn, kan best het beheer toevertrouwd worden aan de kinderen gezamenlijk waarbij gespecifieerd wordt dat steeds twee kinderen gezamenlijk moeten optreden voor verrichtingen, behoudens deze met karakter van “dagelijks beheer”. Elk kan dan zijn of haar verantwoordelijkheid nemen, en kunnen taken onderling verdeeld worden. Vermits de basis een lastgeving of volmacht is, dient elkeen zich te verantwoorden voor zijn handelingen, hetzij tegenover de lastgever(s) zelf, hetzij tegenover diens erfgenamen na overlijden van een lastgever.

Koppels met kinderen doen er goed aan om elk afzonderlijk voor zich een volmacht op te maken om de discussie over het geldig blijven van een gezamenlijk verleende volmacht na overlijden van één van de partners uit de weg te gaan. Dit belet niet dat de partner betrokken wordt als lasthebber of volmachtdrager. Eventueel kan voorzien worden in een rangorde van optreden, zodat de kinderen pas aan zet komen zo de aangewezen partner niet meer in staat zou zijn om de eigen zaken te beheren. Deze discussie kan ook uit de weg gegaan worden door expliciet het geldig blijven van de volmacht te bedingen na overlijden van een lastgever.

In hoofde van de lasthebbers of volmachtdragers is het van belang om eventueel te voorzien in de mogelijkheid om een ander in hun plaats te stellen, of net indeplaatstselling te verbieden. Dit hangt af van het vertrouwen dat kan gesteld worden in een volmachtdrager en zijn eventueel bij voorbaat aangewezen plaatsvervangers bv. in geval van overlijden van de lasthebber.

Ofschoon er kan voor gepleit worden om een algemene volmacht zo kort en algemeen mogelijk op te stellen, is nauwkeurigheid en volledigheid te verkiezen. Immers zullen verschillende instanties en instellingen verkiezen dat bepaalde handelingen zeer expliciet vermeld zijn. Dit ten einde de eigen aansprakelijkheid voor betwisting te vrijwaren. Daarbij kan gedacht worden aan akten die bij de hypotheekbewaarder moeten worden aangeboden en kwijting of handlichting inhouden, evenals alle handelingen die te maken hebben met de raadpleging en rechtzettingen in databanken, wettelijk te vervullen formaliteiten bij banken zoals het bepalen van het beleggersprofiel. Dit laatste is strikt noodzakelijk om de beleggingen van de lastgever te kunnen verder beheren naar de wil van de lastgever.

Zelfs kan gedacht worden aan het voorzien in de mogelijkheid tot het verrichten van schenkingen in naam en voor rekening van de lastgever, wat handig kan zijn in de uitwerking van een vermogensplanning waarbij bv. ook kleinkinderen kunnen betrokken worden terwijl deze nog niet de door de lastgever “rijpe leeftijd” bereikt hebben op het ogenblik van het verlenen van de lastgeving.

Wat als er dan toch nog ruzie ontstaat na overlijden van de lastgever?

Zoals reeds aangehaald, is het zaak van elke lasthebber om alle verantwoordingsstukken van zijn beheer bij te houden met het oog op het afleggen van rekening en verantwoording. Gezien banken hooguit gedurende tien jaar duplicaten van rekeninghistorieken en kwijtingen bijhouden, zal de lasthebber er goed aan doen zijn verantwoordingsstukken zorgvuldig zelf bij te houden. In dat verband kan eraan gedacht worden om zolang de lastgever(s) bekwaam zijn jaarlijks een kwijting te laten verlenen over het gevoerde beheer. Daardoor kunnen na overlijden van de lastgever de verrichtingen in principe niet meer betwist worden. De ervaring leert dat betwisting nooit ver weg is zo het over de besteding van grote sommen gaat voor rechtstreekse of onrechtstreekse schenkingen of voordelen aan bepaalde familieleden. Idem dito wanneer bepaalde beleggingen zouden in vraag gesteld worden.

Om de goede familiale relaties te behouden en het afleggen van rekening en verantwoording in goede orde te laten verlopen, kan nuttig beroep gedaan worden op de diensten van een bemiddelaar. Deze kan de partijen ertoe brengen om een serene sfeer te bewaren. De twistpunten kunnen zich dan oplossen met de focus op de grond van de problematiek en de belangen die ermee gemoeid zijn.

Noël De Smet

Jurist erkend bemiddelaar