-
-

Tags

02.10.2017GROEPSVERZEKERING – inlichtingen – echtscheiding – recht op prestaties

Scheiden, Groepsverzekering, Huwelijk

 

Wat is een groepsverzekering?

De groepsverzekering is een vorm van levensverzekering met de klassieke componenten van premies die betaald worden door de verzekeringnemer, een verzekerde en een begunstigde. Speciaal aan de groepsverzekering is het aspect dat de verzekering collectief wordt onderschreven door een werkgever-verzekeringsnemer in voordeel van een categorie werknemers, die verplicht moeten toetreden tot deze verzekering. De werknemer is de “aangeslotene” zoals gedefinieerd bij artikel 54 van het Koninklijk besluit van 14 november 2003 tot uitvoering van de wet van 4 april 2014 betreffende de levensverzekeringsactiviteit (de wet van 4 april 2014 heeft de wet van 25 juni 1992 betreffende de landverzekering). 

Dergelijke levensverzekering volgt de algemene principes van de wet betreffende de verzekeringen, behoudens enkele specifieke regels, die eigen zijn aan de finaliteit van een groepsverzekering en de aspecten van fiscale aard en inzake sociale zekerheid. Anders dan bij een individuele levensverzekering is de polis onderworpen aan een groepsreglement, wat met zich brengt dat de polis niet vrij aanwendbaar is als zekerheid voor een financiering en ook niet vrij afkoopbaar is.

Voor het overige gelden de algemene principes inzake levensverzekeringen.

Groepsverzekering een eigen goed in een huwelijksvermogensstelsel met gemeenschap?

Lange tijd was de vraag zeer omstreden en onder druk van de rechtspraak van het Grondwettelijk Hof, is er uiteindelijk een wetgevend optreden geweest om de rechten uit levensverzekeringen in het algemeen beter af te stemmen op de economische realiteit. De wetswijziging inzake erfrecht die weldra in werking zal treden, zal het voorheen geformuleerde principe uithollen dat aanspraken, ontleend aan de verzekering die een in gemeenschap van goederen getrouwde echtgenoot ten behoeve van de andere of zichzelf heeft bedongen, een eigen goed is van de begunstigde echtgenoot.

De gevolgen van een echtscheiding worden geregeld bij de artikelen 191 tot 197 van de wet van 4 april 2014.

Het oorspronkelijke hoofdbeginsel dat de rechten uit een polis van een levensverzekering uitsluiten door de verzekeringnemer kunnen worden uitgeoefend, blijft evenwel overeind. Zodoende kunnen noch de schuldeisers, noch de echtgenoot van een verzekeringsnemer (aangeslotene bij een groepsverzekering) de rechten uit de polis uitoefenen tegenover de verzekeraar.

Wie kan er dan inlichtingen inwinnen over de polis en de eraan verbonden rechten op prestaties?

Gezien de rechten uit een levensverzekeringspolis enkel kunnen worden uitgeoefend door de verzekeringnemer / aangeslotene, is de werknemer-echtgenoot ook in principe de enige die inlichtingen kan inwinnen over zijn of haar groepsverzekering. Aangezien de werkgever enkel een intermediaire rol speelt als onderschrijver van de polis voor zijn werknemers en zich verplicht de overeengekomen premies (werkgevers- en werknemersbijdrage) te betalen, zal de werkgever voor inlichtingen over de verworven rechten uit de polis systematisch naar de verzekeraar doorverwijzen. Deze zal daarover enkel met de aangeslotene communiceren, tenzij bij een gerechtelijk dwingende maatregel wordt opgelegd om informatie vrij te geven. 

Zo kan een echtgenoot bij toepassing van artikel 1253 septies kan de echtgenoot de vrederechter of de voorzitter van de familierechtbank (afhankelijk van de stand van de procedure)  om het vervreemden of in pand geven van goederen of schuldvorderingen te verbieden, ook machtiging vragen om verzet te doen in handen van de andere echtgenoot of van een derde; dat verzet, gedaan bij deurwaardersexploot, geldt als verbod om te vervreemden, te verpanden of te verplaatsen tot aan de uitspraak van de beschikking over de waarde van het verzoekschrift. Aldus kan bij echtelijke moeilijkheden ten tijde dat een groepsverzekering zal worden uitbetaald of afkoopbaar wordt, verhinderen dat de uitbetaling zou gebeuren zonder uitdrukkelijke opheffing van het uitgesproken verbod en de eronder bepaalde voorwaarden. M.a.w. onder dwang van de omstandigheden zal de echtgenoot wel verplicht zijn om de inlichtingen verstrekt door de verzekeraar te delen. Een optreden op de aangegeven basis is efficiënter dan een beslag in handen van een derde, omdat de rechter uitspraak doet bij wijze van dringende voorlopige maatregel op verzoekschrift; zo nodig onmiddellijk EN zonder dat er een opeisbare schuldvordering moet voorhanden zijn zoals bij beslag.

In de context van een gerechtelijke vereffening-verdeling, kan de aangestelde notaris op basis van artikel 1214, § 4 Ger.W. onder afbreuk te doen aan de regels betreffende de bewijslast en bewijsvoering, aan de partijen of derden ( dus ook de verzekeraar) alle relevante informatie en stukken vragen. Indien de partijen of derden de door de notaris-vereffenaar gevraagde relevante informatie en stukken niet meedelen, kan de rechtbank, gevat overeenkomstig artikel 1216 Ger.W., hun overlegging bevelen overeenkomstig de artikelen 877 tot 882 Ger.W., in voorkomend geval op straffe van een dwangsom.

In een bemiddeling rond de voorwaarden in een echtscheiding heeft de echtgenoot aangeslotene bij een groepsverzekering er alle belang bij om kosten te vermijden en de bemiddeling niet op te blazen om spontaan de gegevens over de afkoopwaarde of het uit te betalen kapitaal spontaan mede te delen. Immers zijn er efficiënte dwangmaatregelen voorhanden om de uitbetaling tegen te houden of inlichtingen te bekomen ten einde de gerechtvaardigde aanspraken te laten gelden naargelang de duur van het huwelijk tijdens de loop van het groepsverzekeringscontract van de echtgenoot aangeslotene.

 

Noël De Smet