-
-

Tags

26.04.2017Fiscale gevolgen van echtscheiding

Ouderschap, Scheiden

Hieronder volgen een aantal aandachtspunten. Een goede formulering en aftoetsing van de verschillende fiscale voordelen in het scheidingsakkoord of de ouderschapsovereenkomst is een must om te vermijden dat je aanzienlijke belastingvoordelen misloopt.

Praktisch: vanaf wanneer dien je een afzonderlijke aangifte in?

Feitelijk gescheiden echtgenoten of wettelijk samenwonende partners worden pas afzonderlijk belast vanaf het jaar dat volgt op het jaar van de feitelijke scheiding.

In het jaar waarin de feitelijke scheiding ontstaat, ontvangt men nog een gemeenschappelijke aanslag. Omwille van praktische redenen aanvaardt de fiscale administratie voor het jaar van de feitelijke scheiding  wel twee afzonderlijke ingediende aangiften. De administratie doet dan zelf het nodige voor de samenvoeging ervan.

Fiscaal ten laste nemen van de kinderen

Het fiscaal ten laste hebben van een kind geeft aanleiding tot een verhoging van de belastingvrije som en tot een terugbetaalbaar belastingkrediet.

Scheidende ouders moeten beslissen van welk gezin de kinderen fiscaal deel zullen uitmaken. Een kind kan immers niet door beide ouders fiscaal ten laste worden genomen (onverminderd de mogelijkheid om een ‘fiscaal co-ouderschap’ te voorzien waarin het fiscaal voordeel van de verhoging van de belastingvrije som tussen beide ouders wordt gecompenseerd).

Verhoging van de belastingvrije som

Elke belastingplichtige geniet van een belastingvrije som van 7.130 euro voor aanslagjaar 2017, inkomstenjaar 2016). Dit gedeelte van ieders inkomsten is dus vrijgesteld van belasting.

Door een kind fiscaal ten laste te hebben, verhoogt het basisbedrag van de belastingvrije som als volgt (aanslagjaar 2017, inkomstenjaar 2016):

  • Voor 1 kind ten laste:                           €1.520
  • voor 2 kinderen ten laste:                    € 3.900
  • voor 3 kinderen ten laste:                    € 8.740
  • voor 4 kinderen ten laste:                   €14.140
  • voor meer dan 4 kinderen ten laste:   € 14.140 met een supplement van € 5.400 per bijkomend kind ten laste

De belastingvrije som wordt bovendien nog verhoogd met een som van 1.510 euro (aanslagjaar 2017, inkomsten 2016)  voor alleenstaanden met kinderen fiscaal ten laste. Na een scheiding verhoogt dus ook de belastingvrije som voor de kinderen ten laste.

Terugbetaalbaar belastingkrediet

Het niet gebruikte saldo van de belastingvrije som dat betrekking  heeft op de kinderen ten laste kan worden omgezet in een terugbetaalbaar belastingkrediet. Enkel de ouder bij wie de kinderen hun fiscale woonplaats hebben, komt in aanmerking voor dit belastingkrediet.

Aftrek van onderhoudsgelden

Een ander fiscaal voordeel voor de kinderen is de aftrek van onderhoudsgelden: deze zijn voor 80% fiscaal aftrekbaar tegen de hoogst van toepassing zijnde aanslagvoet.

Er kan enkel sprake zijn van deze aftrek  voor zover de onderhoudsgelden betaald werden ten voordele van een kind dat geen deel uitmaakt van het gezin van degene die het onderhoudsgeld verschuldigd is.

Met andere woorden is dit fiscaal voordeel niet cumuleerbaar met het voordeel van kinderen ten laste te hebben. Om van dat voordeel te genieten is het immers noodzakelijk dat het kind net wél fiscaal deel uitmaakt van uw gezin.

De aftrek van onderhoudsgeld is ook niet combineerbaar met het fiscaal co-ouderschap. Het ene sluit het andere uit. De onderhoudsplichtige co-ouder dient dus fiscaal de meest voordelige keuze te maken…

Fiscaal co-ouderschap

En wat is nu dat zogenaamde “fiscaal co-ouderschap”?

De toepassing van het fiscaal co-ouderschap laat toe dat de verhoging van de belastingvrije som gelijk tussen de beide ouders wordt verdeeld.

Hiertoe moeten een aantal voorwaarden vervuld zijn:

  • het moet gaan om een belastingverhoging voor kinderen die nog fiscaal ten laste zijn van een van de ouders. Vroeger kon men dit fiscaal voordeel enkel tussen de ouders verdelen voor minderjarige kinderen. Op het moment dat de kinderen 18 werden, moest de regeling dan opnieuw bekeken worden. Sinds kort staat de regeling ook open voor meerderjarige kinderen, zolang zij fiscaal ten laste zijn van hun ouders.
  • de huisvesting van de kinderen moet gelijkmatig tussen beide ouders zijn verdeeld. Bovendien moet deze gelijkmatige verdeling ook blijken uit een rechterlijke beslissing of een door de rechter gehomologeerd akkoord. In dit akkoord of in dit vonnis moet ook uitdrukkelijk worden bepaald dat de ouders de verhoging van de belastingvrije som tussen hen beide willen verdelen overeenkomstig dit statuut van fiscaal co-ouderschap. 
  • er wordt geen aftrek voor betaalde onderhoudsgelden gedaan (dit belastingvoordeel is immers niet te cumuleren met het fiscaal co-ouderschap). De ouders moeten goed nagaan welk fiscaal regime hun het grootste voordeel zal opleveren. 

Belastingvermindering voor kinderoppas

Deze fiscale maatregel staat los van de vraag wie de kinderen fiscaal ten laste heeft.

De belastingvermindering voor kinderoppas kan worden genoten door de gescheiden ouder die daadwerkelijk de uitgaven heeft gedaan.

Het gaat om een belastingvermindering van 45% van de werkelijk gedane uitgaven, beperkt tot maximaal € 11,20 per oppasdag en per kind.

Over het bos en de bomen

Het is duidelijk dat er een en ander geregeld en besproken moet worden wanneer koppels met kinderen uit elkaar gaan.

Naast het uitwerken van een verblijfsregeling en een systeem ter betaling en verrekening van de kosten van de kinderen, is het ook belangrijk om oog te hebben voor de fiscale optimalisatie van de financiële regeling voor kinderen in regelingsaktes of ouderschapsovereenkomsten. Het is belangrijk dat scheidende koppels zich hiering goed laten bijstaan en adviseren.

Vera Steyvers