-
-

Tags

07.11.2016Disputen tussen aandeelhouders: ga voor een bemiddelde oplossing i.p.v. een vechtscheiding

Bemiddeling, Aandeelhouders

In sommige gevallen kunnen verschillende inzichten tussen aandeelhouders (tegelijkertijd ook vaak bestuurders) leiden tot een definitieve breuk. Zo’n professionele scheiding is delicaat. Vaak zijn er frustraties en gekrenkte ego’s met een verlammende impact op de onderneming. Een adequate en snelle oplossing is dikwijls bepalend voor de toekomst van het bedrijf en vereist een combinatie van mensenkennis, psychologie en economisch-juridische vaardigheden.

Houd het gesprek gaande, ondanks de emoties

Fundamenteel bij de oplossing van een aandeelhoudersdispuut is dat de betrokkenen ‘on speaking terms’ blijven met elkaar. Dikwijls blijken onderliggende emoties belangrijke struikelblokken om het gesprek constructief gaande te houden met zicht op een voor ieder respectabel akkoord. Een echte oplossing is moeilijk zonder oog voor en kanalisering van deze emoties. Partijen hebben nood aan wederzijds respect en erkenning van wat zij in het verleden voor elkaar en het bedrijf hebben betekend.

Aarzel niet om beroep te doen op professionele ondersteuning.

Wegens de emotioneel-explosieve kant van het conflict doen partijen er in elk geval goed aan zich te omringen met een of meerdere klankborden, niet om hen naar de mond te spreken, maar wel om hen een realistische spiegel voor te houden. Ook kunnen vertrouwenspersonen worden ingeschakeld als ‘go between’: de gemeenschappelijke accountant, de huisadvocaat.

Samen met een erkend bemiddelaar?

Partijen kunnen ook resoluut kiezen voor een bemiddelingstraject onder leiding van een erkend bemiddelaar. Elke erkend bemiddelaar volgde een gespecialiseerde opleiding en werd erkend door de Federale Bemiddelingscommissie. De taak van deze onafhankelijke en onpartijdige mediator bestaat erin om samen met partijen op weg te gaan naar een billijke en evenwichtige oplossing, die ieders behoeften en verzuchtingen respecteert.

De wet voorziet in de nodige waarborgen voor het goede verloop van een bemiddelingstraject (vertrouwelijkheid, positie van de bemiddelaar, …). Indien een bemiddelingsoplossing bovendien wordt bereikt onder leiding van een erkend bemiddelaar, kan de tussen partijen gevonden oplossing worden gehomologeerd door de rechtbank.

Of toch een vechtscheiding ?

Indien ook na het bemiddelingstraject zou blijken dat de verschillende visies niet kunnen worden verzoend, kunnen partijen nog steeds soelaas vinden bij de rechtbanken.

De vennootschapswetgeving omvat m.n. een bijzondere procedure (de zogenaamde geschillenregeling), die voorziet in ofwel een gedwongen vertrek van één of meerdere aandeelhouders (de zogenaamde uitsluiting) ofwel in de gedwongen uittreding ervan (de zogenaamde uittreding). Wanneer er hiervoor gegronde redenen zijn – o.m. een fundamenteel meningsverschil dat een impact heeft op de werking van het bedrijf – kan de rechter tot zo’n uitsluiting of uittreding beslissen. De blijvende aandeelhouder neemt de aandelen over van de vertrekkende aandeelhouder mits betaling van de correcte – en vaak door een gerechtsdeskundige te bepalen – prijs.

Rechters zullen vanzelfsprekend doen wat ze moeten doen: een geschil oplossen door middel van een vonnis. Dit zal bijna steeds leiden tot de perceptie van een winnaar versus een verliezer. De afloop van het proces gaat dan ook bijna altijd teleurstellend zijn voor minstens één van de partijen, zeker wanneer elke aandeelhouder in het bedrijf wil blijven en er tot het vertrek (uitsluiting) van één ervan werd beslist.

Besluit

Net zoals bij echtscheidingen in de privésfeer, hebben ook aandeelhouders bij een professionele scheiding er alle belang bij zelf een gedragen en evenwichtige oplossing te betrachten. Partijen blijven – al dan niet bijgestaan door een professionele bemiddelaar – op die manier steeds meester van hun geschil. Dit zal helemaal anders zijn bij een van bovenuit – via vonnis – opgelegde oplossing.

Hans Van Gompel